Strona Główna BIP Strona Główna
Historia WKU w Inowrocławiu
 

    W  cieniu wielkich wydarzeń historycznych 1918 i 1919 roku tworzyły się zręby administracji wojskowej. Najpierw samorzutnie jako biura werbunkowe tam gdzie formowały się jednostki wojskowe niepodległej Polski.
    Stosunkowo szybko przekształciły się one w zorganizowane struktury organizacyjne pod nazwą Obwodowe Komisje Uzupełnień.
    Podstawowe zadanie realizowane przez wojskowe komendy uzupełnień na przestrzeni minionych dziewięćdziesięciu lat nie uległo zmianie – zapewnić siłom zbrojnym rekruta później zwanego poborowym i żołnierzem rezerwy.
    Stosunkowo niewielkim stanem osobowym (od kilkunastu do około trzydziestu osób) inowrocławska administracja wojskowa przez te lata z pełnym poświeceniem wykonywała swoje zadania.
    Uzupełniano żołnierzami rezerwy 59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej, który w 1919 roku  wyruszył na wojnę z bolszewikami. Uzupełniano jeszcze raz ten Pułk żołnierzami rezerwy w sierpniu 1939 roku, kiedy wyruszał bronić Ojczyzny przed hitlerowskim najeźdźcą.     
    Po kilku dniowych walkach z oddziałami powstańczymi 6 stycznia o godz. 20 - 140 pułk piechoty niemieckiej pod eskorta powstańców opuścił koszary przy ulicy Dworcowej udając się w stronę Bydgoszczy
.

    Na wysokim maszcie koszar załopotał biało-czerwony sztandar. Zajęcie koszar, a wraz z nimi magazynów z bronią i wyposażeniem stworzyło podstawy do utworzenia w Inowrocławiu stałego garnizonu i utworzenie jednostki bojowej.  Oddziały powstańcze , które dotąd nosiły nazwy swych miejscowości połączyły się w jedną całość pod nazwą Pułk Grenadierów Kujawskich. Dowódcą pułku wyznaczono podporucznika Pawła CYMSA (pułk przemianowano rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 17 stycznia 1920 roku na 59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej).

    Przy pułku utworzone zostało biuro  werbunkowe, które miało zadanie przyjmować ochotników. Należy przyjąć, że biuro werbunkowe stało się zalążkiem przyszłej Obwodowej Komisji  Uzupełnień a następnie Powiatowej Komendy Uzupełnień w Inowrocławiu.

    Pierwszym dokumentem archiwalnym dotyczącym Obwodowej Komendy Uzupełnień jest rozkaz szefa Inspekcji Obwodowych Komisji  Uzupełnień płk UNRUGA datowany na dzień 12 marca 1919 r. jako rozkaz nr 1 do Obwodowej Komendy Uzupełnień w Inowrocławiu.  W punkcie 6 powyższego por. BRZESKI z dniem 12 marca zostaje wyznaczony na komendanta OKU Inowrocław – w tymże punkcie dotychczasowy zastępca pełnić ma funkcję adiutanta i sierżanta sztabowego. Z powyższego wynika, że Obwodowa Komenda Uzupełnień do 12 marca działała samorzutnie.W dokumentach archiwalnych dotyczących działalności PKU Inowrocław a znajdujących się w centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie znajduje się kilkadziesiąt rozkazów dziennych IOKU w Poznaniu kierowanych do OKU w Inowrocławiu. W ostatnim  noszącym numer 46 datowanym na dzień 2 września 1919 r. szef IOKU wyznacza z dniem 5.09.1919 r. na komendanta OKU Inowrocław ppor. DUCHNICKIEGO.

 
    Nazwa Powiatowa Komenda Uzupełnień Inowrocław pojawia się w dokumentach archiwalnych (pismo komendanta PKU do Biura Ewidencyjnego w Kruszwicy) w listopadzie 1919 r. Biorąc pod uwagę rozkaz IOKU Poznań do OKU Inowrocław z 2 września 1919 r.  pismo komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień z listopada 1919r., w okresie od września do listopada została zmieniona nazwa z Obwodowej Komisji Uzupełnień na Powiatową Komendę Uzupełnień.

 

    Również z powyższego pisma wynika, że PKU Inowrocław podlegała pod Dowództwo Okręgu  Generalnego V w Poznaniu. Zadania realizowane w tym okresie przez PKU związane były z uzupełnieniem potrzeb osobowych biorącego udział w wojnie polsko-radzieckiej 59 pp i innych jednostek oraz bieżąca działalnością komendy.     Zakończenie wojny polsko-radzieckiej i podpisanie układu pokojowego z Rosją radziecką w 1919 r. wiązało się z koniecznością reorganizacji sił zbrojnych. Dlatego tez rozkazem Ministra Spraw Wojskowych nr 7600/Org. o reorganizacji Siły Zbrojnej i przejście  do organizacji pokojowej została utworzona nowa struktura sił zbrojnych. W nowej organizacji została powołana PKU Inowrocław administrująca na obszarze trzech powiatów: Inowrocław, Strzelno i Mogilno (w latach trzydziestych do PKU włączono powiat Żnin). PKU polegała dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII TORUŃ.Zadania realizowane w okresie 1921-1939 dotyczyły realizacji bieżących zadań komendy.
Na powyższe składało się m.in. :
- administrowanie zasobami oraz bieżące uzupełnienie wojsk poborowymi;
- administrowanie zasobami żołnierzy rezerw;
- prowadzenie spraw kombatanckich i inwalidów wojskowych.

 
Budynek WKU Inowrocław w latach 1919-39   W okresie 1919-1939 Powiatową Komendą Uzupełnień w Inowrocławiu kierowali:
12.03.1919 – 5.09.1919 (OKU) – por. Brzeski
5.09.1919 – 5.09.1921 – por. Duchnicki
1921 – 1926 – ppłk Roman Krzyżanowski
1926 – 1935 ppłk Wilhelm Franciszek Horl
2.10.1935 – do grudnia 1935 r. p.o. kpt. Franciszek Rogowski Grudzień 1935 r. – listopad 1937 r. – płk Rosco-Bogdanowicz
Listopad 1937 r. – początek 1939 r. – mjr Jan Stettner
 1939 r. – mjr Jan Zagłoba Smoleński.
    W 1945 roku Rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 10/Org. z 20.01.1945 r. zostaje utworzona Rejonowa Komenda Uzupełnień  (RKU) w Toruniu. Administrowany przez RKU obszar obejmuje również powiat Inowrocław. Rozkazem MON nr 0138/Org. z dnia 5.07.1948 r. RKU zostaje rozformowana, a w jej miejsce utworzono Wojskową Komendę Rejonową (WKR), administrującą na tym samym terenie.
    Powiat inowrocławski był administrowany przez RKU, a następnie WKR Toruń do lutego 1951 r.
 W tym okresie RKU (WKR) Toruń kolejno kierowali:
1945-1948- kpt. Czesław OPOLSKI
1948-1949- kpt. BUKCZYŃSKI
1949-1950- mjr. BRONIEWSKI
1950-1951- por. Władysław TOMKIEWICZ.

    Rozkazem MON nr 012/org. z dn. 29.01.1951 r. przeprowadzona została reorganizacja Wojskowych Komend Rejonowych. Szereg komend rozformowano, powołując w nich miejsca nowe m. In. utworzono Wojskową Komendę Rejonową  Inowrocław. 
    W latach 1951-1953 WKR mieściła się  w budynku przy  ulicy Solankowej nr 53 a od 1953 rozpoczęła funkcjonowanie w obecnej siedzibie przy ulicy Dworcowej 27.
    Trzon kadrowy nowo utworzonej  WKR miała stanowić kadra rozwiązanej WKR Elbląg.  Etat WKR wyniósł 16 żołnierzy zawodowych i 5 kontraktowych.
 
    Zasięg terytorialny obszaru administrowanego przez WKR obejmował powiaty: Inowrocław, Mogilno, Żnin. W  1957 r., w wyniku reorganizacji administracji wojskowej, powstała  Wojskowa Komenda Rejonowa  Mogilno, uszczuplając tym samym teren administrowany przez WKR Inowrocław.
WKR istniało do 1965 r., w którym to nastąpiła kolejna reorganizacja terenowej administracji wojskowej. Wojskową Komendą Rejonową kierowali:
1951-1957- mjr Adam BABICZ (w 1957 r. objął obowiązki komendanta nowo utworzonej WKR    Mogilno)
1957-1965- mjr Kazimierz PATERKOWSKI.

 

POWIATOWY SZTAB WOJSKOWY  INOWROCŁAW 1965 – 1975
Na podstawie zarządzania Ministra Obrony Narodowej nr 031/MON z dnia 1 grudnia 1964 r. oraz zarządzania Szefa Sztabu POW nr 064/Org. z dn. 23.12.1964 r. został powołany Powiatowy Sztab Wojskowy Inowrocław.
PSzW oprócz administrowania zasobami rezerw poborowych i żołnierzy rezerwy zajmował się problematyką obrony cywilnej. Do 1971 r. PSzW administrował na terenie powiatu Inowrocław, a od 1971 do 1975 r. także powiatu Radziejów.
Szefami PSzW byli:
1965 – 1973 – ppłk Stefan CHILCZUK
1973 – 1975 – płk Władysław SKRZYWANEK.
W 1975 r., po przeprowadzeniu reorganizacji województw i  zniesieniu powiatów, PSzW Inowrocław przeorganizowano na WKU, dodając jej w administrowanie obszar trzech byłych powiatów: Inowrocław, Mogilno, Żnin.
    Po tej zmianie organizacji organów administracji państwowej WKU Inowrocław administrowało obszarem  o powierzchni 3688 km2, który zamieszkiwało  340 tys. ludności.
    Do głównych zadań WKU należało: administrowanie zasobami poborowych, rezerw osobowych i środków transportowych oraz przygotowanie i zabezpieczenie procesu mobilizacji sił zbrojnych.
    W roku 1999 w wyniku zmian organizacyjnych administracji państwowej reaktywowano powiaty. Wojskowa komenda uzupełnień powróciła do administrowania na terenie powiatów inowrocławskiego, mogileńskiego i żnińskiego.
W latach 1975- 2003 WKU Inowrocław kierowali komendanci:
1975-1979- płk Władysław SKRZYWANEK
1979-1983- ppłk Zdzisław FERT
1983-1990- płk Edward BUGAJSKI
1990-1995- płk Zbigniew BERLIŃSKI
1995 -2002- płk Stanisław KUCIŃSKI, późniejszy zastępca szefa WSzW w Bydgoszczy
2002 -2007- ppłk Janusz KURZYNA,
Kolejnym etap w historii Wojskowej Komendy Uzupełnień w Inowrocławiu wyznacza reorganizacja Sił Zbrojnych, która nastąpiła w 2004 roku.
    Została wydana nowa ustawa o służbie żołnierzy zawodowych, która  wprowadzała min zasadę tożsamości stopnia wojskowe z zajmowanym stanowiskiem co oznacza, że żołnierz pełniący służbę wojskową na danym stanowisku musi mieć stopień wojskowy odpowiedni do zajmowanego stanowiska służbowego.
    Rozpoczęto proces uzawodowienia Sił Zbrojnych. Wprowadzony został stopień szeregowego zawodowego.  1 lipca 2004 roku, w którym weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 roku w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej.
    W tym okresie nastąpiła także zmiana struktur organizacyjnych Wojskowej Komendy Uzupełnień.
    Rozkazem szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 23 maja 2004 roku został wprowadzony dla Wojskowej Komendy uzupełnień w Inowrocławiu nowy etat. Etat ten ustanowił dziewięć stanowisk dla żołnierzy zawodowych ( w poprzednim etacie tych stanowisk było 21) oraz 16 stanowisk dla pracowników wojska, którzy stali się  pracownikami służby korpusu cywilnego.

W latach 2004-2009 Wojskową Komendą Uzupełnień w Inowrocławiu kierowali:
2003-2007- ppłk Janusz KURZYNA
2007-2008-ppłk Antoni LEŚNIEWSKI
X-XII 2008-ppłk Czesław BRZEŹINSKI
23.02.2009-ppłk Krzysztof BRONIEWICZ